; سنڌي شخصيتون

02 August, 2012

آتش سنڌي - رياضت ٻرڙو


آتش سنڌي
رياضت ٻرڙو
آتش سنڌيءَ جو شمار مزاحمتي ۽ قومي شاعرن ۾ ٿئي ٿو، جڏهن ته ميٺ محبت واري شاعري پڻ سرجي اٿائين. هُو سڄيءَ سنڌ ۾ مشهور آهي. سندس ڪيترائي ڪلام ريڊيي تان نشر ٿيڻ سميت، آڊيو ڪيسٽن ۾ پڻ نامور فنڪارن پاران ڳايا ويا آهن.

01 August, 2012

ليلومل - پير علي محمد راشدي


ليلومل
پير علي محمد راشدي
عام چوڻي هوندي هئي ته ”واڻيو ڳوٺ جي سونهن آهي“. جنهن ڳوٺ ۾ واڻئي جو هٽ نه هوندو، ان ڳوٺ کي نه مڪمل سمجهيو ويندو، نه ان جي رهاڪن کي سکيو ستابو. ”واڻئي“ جي معنيٰ هوندي هئي ٻهراڙيءَ جو هندو ننڍو دڪاندار.
ڳوٺ جي ”واڻئي“ سان ڏاڍائي ڪرڻ يا ان کي نقصان پهچائڻ يا ان جي مذهبي ضرورتن ۽ روايتن جو لحاظ نه رکڻ، نامردي ۽ خسيسپڻو سمجهيو ويندو هو.

29 July, 2012

زخمي چانڊيو - رياضت ٻرڙو


زخمي چانڊيو
قرض آ مون کي لاهڻو
رياضت ٻرڙو
سنڌ جي اديبن ۽ شاعرن ۾ قربائتو ۽ مانائتو شاعر، استاد، ادبي، سماجي ۽ سياسي ڪارڪن ۽ اڳواڻ زخمي چانڊيو هڪ اهم شخصيت هو، جنهن سان منهنجا پڻ دوستن وارا محبتي ناتا هئا. اهي ناتا جوڙڻ ۾ جنهن اداري بنيادي ڪردار ادا ڪيو، ان سان اسان سنڌي ادبي سنگت جي نالي هيٺ سلهاڙيل آهيون، جنهن لاءِ محبت جو ڀرپور اظهار زخمي چانڊيي هڪ غزل جي شعر ۾ هن ريت ڪيو آهي:
* سنڌي قوم جي نيٺ سڃاڻپ،
    سـنــڌي ادبــي سنـگــت هــونـــدي.

شوڪت علي ٻرڙو رياضت ٻرڙو


شوڪت علي ٻرڙو
رياضت ٻرڙو
”لاهوتي شوڪت علي“ جي نالي سان مشهور، شوڪت علي ”شوق“ ٻرڙو قنبر جو هڪ پورهيت شخص هو، جنهن دين ۽ علم سان گھڻي پنهنجي لڳاءَ سبب هڪ تفصيلي ڪتاب ”آزاد حقيقت“ لکيو، جيڪو قلمي صورت ۾ موجود آهي. هن ٿوري شاعري به ڪئي، جنهن ۾ تخلص ”شوق“ ڪتب آندو.

ڊاڪٽر محبت ٻرڙو

ڊاڪٽر محبت ٻرڙو

زندگيءَ جو ننڍايل خاڪو

رياضت ٻرڙو



ڊاڪٽر محبت ٻرڙو همه گير شخصيت جو مالڪ ۽ سنڌ جو هڪ لائق سپوت هو. هُو هڪ ئي وقت سياسي، سماجي ۽ فڪري اڳواڻ ۽ ڪارڪن، اديب، مترجم، محقق، سياسي ـــ ادبي ـــ سماجي ـــ لسانياتي ـــ تحقيقي تنقيد نگار، صحافي، ايڊيٽر، ’استاد‘، ڊاڪٽر، اتساهڪ ڪردار، کاهوڙي فرد، ڌرتيءَ، ڌرتيءَ واسين ۽ ماڻهپي سان پيار ڪندڙ ۽ انساني چڱاين ۾ يقين رکندڙ شخص هو. هُو حقيقي معنى ۾ پنهنجي نالي جو مفهوم رکندڙ انسان هو.

28 July, 2012

حليم - نور ڪلهوڙو

حليم
چريو پروميٿيس!
نور ڪلهوڙو
حليم بروهي جي شناخت مختلف ماڻهن وٽ مختلف قسم جي آهي. ڪير کيس چريو ۽ بيوقوف سمجهندو آهي. ڪو کيس انا، هوڏ ۽ ضد ڪري سڃاڻيندو آهي. ڪو سندس مزاح (جنهن کي حليم پاڻ مشڪري چوندو هو) ڪري ياد ڪندو آهي. ڪو سندس سنڌ جي تاريخ ۽ جاگرافي تي اٿاريل سوالن ڪري کيس ذڪر هيٺ آڻيندو آهي. ڪنهن وٽ سندس تصور سنڌي ادب جي ڪاسائي جو آهي جنهن ادبي ڍورن ۽ ٻڪرن کي ماءُ سميت سير وڌي (پهريان ٻڪري جي ماءُ هُنن لاءِ خير گهرند ي هئي پر حليم بروهي ڪاتي وهائي اهڙين مائرن کي به ڌوڙ ڪري ڇڏيو) ڪو کيس سنڌي ٻولي کي فنا ٿيڻ کان بچائڻ لاءِ ڏنل رومن اسڪرپٽ ڪري ڄاڻندو سڃاڻندو آهي، ڪو کيس حرامي ڪلرڪ طور، ڪير ٻوڙي ڀوڪ طور، ڪو ايماندار ۽ صاف گوئي ڪري ۽ ڪو عطيم ۽ خوددار شخص طور سڃاڻندو آهي.

عيسى ميمڻ - رياضت ٻرڙو


عيسى ميمڻ
رياضت ٻرڙو

عيسى ميمڻ نوجوان شاعر آهي. هن مضمون ۽ ڪهاڻيون پڻ لکيون آهن. محمد عيسى ولد اللھ ڏنو ميمڻ ۹ جولاءِ ۱۹۸۵ع تي، تعلقي ڏوڪريءَ جي ڳوٺ کوهاري ۾ پيدا ٿيو. هن ايم.اي سنڌي (۲۰۰۶ع) ۽ ايل.ايل.بِي (۲۰۰۷ع) جي تعليم حاصل ڪئي آهي. هُو ۲۰۱۰ع ۾ رشيد وڳڻ هاءِ اسڪول ۾ استاد (JST) مقرر ٿيو. هينئر شيخ زيد ڪالوني ۾ پڙهائي پيو.

خالد زخمي چانڊيو - رياضت ٻرڙو


خالد زخمي چانڊيو
رياضت ٻرڙو

خالد چانڊيو شاعر ابن شاعر آهي. سندس والد زخمي چانڊيو مزاحمتي شاعر هو، جيڪو جوانيءَ ۾ شهيد ٿي ويو. خالد حسين ولد ڄام خان ’زخمي‘ چانڊيو ۵ جنوري ۱۹۸۱ع تي، ڳوٺ جواب پور، تعلقي ڳڙهي ياسين، ضلعي شڪارپور ۾ پيدا ٿيو. سندس ڪٽنب ۱۹۹۶ع ۾ لاڙڪاڻي لڏي آيو. هن ايم.اي سنڌي ۽ بِي.ايڊ جي تعليم حاصل ڪئي آهي ۽ ۲۰۰۹ع کان ريڊيو پاڪستان لاڙڪاڻي تي پروڊيوسر طور ڪم ڪري رهيو آهي.

رضا بخاري - رياضت ٻرڙو


رضا بخاري
رياضت ٻرڙو

رضا بخاري مشهور شاعر آهي. سندس پورو نالو سيد علي رضا شاهه آهي. هُو ۷ آگسٽ ۱۹۸۰ع تي، لاڙڪاڻي ۾، شاعر سيد مدد علي شاهه ’منظر‘ جي گهر ۾ پيدا ٿيو. سندس ڏاڏاڻو ڳوٺ قنبر تعلقي ۾ کاهِي مينهون آهي، جتان سندس ڏاڏو ۱۹۴۲ع جي ٻوڏ ۾ قنبر لڏي آيو، جتان سندن ڪُٽنب ۱۹۶۳ع ۾ لاڙڪاڻي لڏي اچي آباد ٿيو. رضا ابتدائي تعليم لاڙڪاڻي مان، انٽر (پرائيويٽ) ۾ ۽ بِي.اَي. (پرائيويٽ) ۲۰۰۷ع ۾ سچل سرمست اورينٽئل اينڊ ڊگري ڪاليج لاڙڪاڻي مان ڪئي آهي. هُو ۲۰۰۷ع کان ڪمپيئر طور ريڊيو پاڪستان لاڙڪاڻي تي ڪم ڪرڻ سميت، بهبودِ آبادي کاتي لاڙڪاڻي ۾ سوشل موبلائيزر طور نوڪري ڪري رهيو آهي.

ياسين چانڊيو - رياضت ٻرڙو


ياسين چانڊيو
رياضت ٻرڙو

ياسين چانڊيو ڀلوڙ شاعر آهي. محمد ياسين ولد خادم حسين چانڊيو پهرين فيبروري ۱۹۸۰ع تي تعلقي باقراڻيءَ جي ڳوٺ آندل خان چانڊيي ۾ پيدا ٿيو. هن گريجوئيشن (BA) تائين تعليم حاصل ڪئي آهي. هُو پرائمري تعليم جي استاد طور باقراڻي تعلقي جي ڳوٺ محراب سنديلي ۾ مقرر آهي. پڙهائڻ سان وابستگيءَ سبب کيس تعليم کاتي پاران بيسٽ ٽيچنگ شيلڊ ڏني وئي آهي.

ياسر قاضي - رياضت ٻرڙو


ياسر قاضي
رياضت ٻرڙو

ياسر قاضي سنڌ جو مشهور شاعر، مصور ۽ براڊڪاسٽر آهي. هو ۱۷ جنوري ۱۹۷۹ع تي رتيديري شهر، ضلعي لاڙڪاڻي ۾، سنڌ جي معروف ادبي گهراڻي ”قاضي خاندان“ ۾ جنم ورتو. سندس والد مقصود گل سنڌ جو سرموڙ شاعر ۽ نثرنويس آهي ۽ سندس ڏاڏو قاضي عبدالحئي ”قائل“ قادرالڪلام شاعر، استاد، صحافي، مصور ۽ سماجي ڪارڪن ٿي گذريو آهي. ياسر قاضيءَ ۲۰۰۰ع ۾ قائد عوام انجنيئرنگ يونيورسٽي نوابشاهه مان اليڪٽريڪل انجنيئرنگ جي ڊگري، جڏهن ته سال ۲۰۰۲ع ۾ شاهه عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور مان سنڌي ادب ۾ ماسٽرس جي ڊگري فرسٽ ڪلاس فرسٽ پوزيشن ۾ حاصل ڪئي.

ساجد سنڌي - رياضت ٻرڙو


ساجد سنڌي
رياضت ٻرڙو

ساجد سنڌي ڀلوڙ شاعر ۽ صحافي آهي. سندس ڇٺيءَ نانءُ امام بخش ولد محمد صادق جاگيراڻي آهي. هُو ۵  مارچ ۱۹۷۸ع تي، لاڙڪاڻي تعلقي جي ڳوٺ سچي بخش جاگيراڻي ۾ پيدا ٿيو. هن ابتدائي ۽ ثانوي تعليم لاڙڪاڻي مان پرائي ۽ بِي.اَي. (پرائيويٽ) ڪئي آهي، ۽ آرمي ڪلارڪ جي ٽريننگ آرمي اسڪول آف ڪلڊنا ڪوهه مري مان ڪئي آهي. هُو گذريل ڪجھه عرصي کان صحافت سان لاڳاپيل آهي ۽ حيدرآباد ۾ ڪم ڪري رهيو آهي ۽ روزاني اخبار ”سڪار“ جي هفتيوار ادبي صفحي جو انچارج آهي.

حبدار سولنگي - رياضت ٻرڙو


حبدار سولنگي
رياضت ٻرڙو

حبدار سولنگي مشهور شاعر آهي. حبدار علي سولنگي پهرين مارچ ۱۹۷۸ع تي، اڳوڻي لاڙڪاڻي تعلقي ۽ هاڻوڪي باقراڻي تعلقي جي معروف ڳوٺ ڳيريلٖي ۾، علي بخش سولنگيءَ جي گهر ۾ پيدا ٿيو. هن ايم.اَي پرائيويٽ سنڌي ادب ۾ ۲۰۰۸ع ۾ ڪئي آهي، جڏهن ته ۲۰۰۲ع کان ڳيريلي ۾ خانگي اسڪول ٽيچر طور پـڙهـايـائـيـن ۽ هـاڻي ۲۰۱۰ع کـان پـرائـري اسـڪـول اسـتـاد طــور پــڙهــائــي رهيو آهي.