چوهڙمل ڪندنمل
سنڌ جو پهريون گريجوئيٽ
مختيار ملاح
سنڌ ۾ جديد تعليم جي تاريخ ڪا
گهڻي پراڻي نه آهي. ۱۸۴۳ع ۾ سنڌ
تي انگريزن قبضو ڪيو ۽۱۸۴۷ع سنڌ
جي خودمختياري کي ختم ڪري بمبئيءَ سان ملائي ڇڏيو. اڳوڻن حڪمرانن جي دور ۾ سنڌ جي ڳوٺن
توڙي شهرن ۾ ديني تعليم لاءِ مدرسا هلندڙ هئا، جن ۾ مخصوص طبقي جا ماڻهو ٻارن کي
تعليم ڏياريندا هئا ۽ تعليم جي حصول لاءِ گهڻي سير ۽ سفر جي ضرورت ڪا نه پوندي
هئي. موجود تعليمي نظام ۾ عربي ۽ فارسي تعليم جو نظام هو. سرڪاري نوڪري، تعليم ته،
نه پر فارسيءَ جي ڄاڻ ۽ ذاتي تعلقات تي مبني هوندي هئي، پر ان جو مطلب اهو نه هو
ته سنڌ ۾ تعليم حاصل ڪرڻ لاءِ ماڻهن کي تعليم سا ڪا محبت ڪانه هئي. سنڌ جي تاريخ
شاهد آهي ته سنڌي ٻولي، علم، ادب يا ڪا به ادبي تحريڪ شروع ٿي آهي ته اها ان دور
جي مڪتبن ۾ ۽ اتان جي عالمن شروع ڪئي آهي. سنڌ جو عوام جديد تعليم جو متلاشي هو.