ڊاڪٽر احسان شيخ
عالمي معاشيات جو ماهر
استاد
ڊاڪٽر رياضت ٻرڙو
سنڌ
ڪاليج ڊپارٽمينٽ ۾، سترهين گريڊ ۾ ليڪچرار طور مقرريءَ جو هِڪڙو ئي شرط، ڪنھن به
مضمون (سبجيڪٽ) ۾ سورنھن سال تعليم حاصل ڪرڻ کان پوءِ سنڌ پبلڪ ڪميشن (حيدرآباد)
پاران امتحان پاس ڪرڻ آهي، پر ان بعد وڌيڪ اعلى تعليم حاصل ڪرڻ ان استاد جي ذاتي
دلچسپيءَ تي مدار رکندو آهي. اهڙيءَ اعلى تعليم ۾ ايم فل (ماسٽر آف فلاسافي) ۽ پي
ايڇ ڊي يعني ڊاڪٽر آف فلاسافي شامل آهن. پي ايڇ ڊي، ان اعلى تعليم يافته فرد کي
’ڊاڪٽر‘ جو لقب، سندس نالي اڳيان لکڻ جو حقيقي حقدار قرار ڏيندي آهي. ڏسڻ ۾ اچي ٿو
ته سنڌ ۾ گهڻي ڀاڱي ڊاڪٽريٽ ڪيل فردن جا تحقيقي موضوع مختلف ٻولين جي ادبن سميت
اسلامڪ اسٽڊيز، پاڪستان اسٽڊيز سان گڏ گهڻي ڀاڱي ڪيمسٽريءَ ۽ زولاجيءَ جا هوندا
آهن. ڪي ٿورا ئي موضوع ٻين مضمونن ۾ اعلى تحقيق واسطي چونڊيا ويندا آهن. ان جو مُک
ڪارڻ ٻين مضمونن ۾ تحقيق جي ڏکيائيُن سان گڏ ماهر سپروائيزرن جي کوٽ آهي. اهڙين
حالتن ۾ جڏهن ڪنھن منفرد شعبي ۾ ڊاڪٽريٽ ڪيل ڪاليجي پروفيسر سان ملاقات ٿيندي آهي،
ته سچ پچ ڏاڍي خوشي ٿيندي آهي، پر جڏهن اهڙي فرد کي تحقيقي روايتن کي اڳتي وڌائڻ
بدران روايتي ڪورس پڙهائڻ جي حد تائين محدود ڏسبو آهي، ته افسوس پڻ ٿيندو آهي. اهڙين
حالتن ۾ ڪي اهڙا محقق استاد پڻ آهي، جيڪي ذاتي لڳاءَ ۽ شوق سان تحقيق ڪندي ۽ پاڻ
کي وڌيڪ تدريس ۾ مصروف رکندي نظر اچن ٿا، ته پڪ ٿئي ٿي ته اڃا ڪي آهين جيڪي اميدن
جا ڏيئا ٻاريون ويٺا آهن.